Sweep

Kategoria: Podstawowe techniki / Autor: Jaymz

Sweep jest techniką, którą wymyslono po to, żeby oszczędzić sobie zbędnych ruchów ręką przy graniu solówek. Prawdziwym mistrzem sweepu okrzyknięto Yngwie Malmsteena, który chyba za bardzo wziął sobie to do serca i czasem przesadza z użyciem tej techniki.

Generalnie mówiąc, sweeping to nic innego jak tylko płynne zagranie akordów (lub ich częsci). Ta płynność polega na przesunięciu prawej (kostkującej) ręki po strunach. Trudność tej zagrywki to to, że należy dobrze skoordynować ruchy ręki kostkującej i zmianę palców na poszczególnych strunach.

Aby dobrze opanować tę technikę należy, tak jak w większości przypadków, zacząć od wolnego ćwiczenia prostych przykłądów. Kopalnią materiałów do tej techniki mogą być utwory na skrzypce tachich tuzów muzyki klasycznej, jak Paganini czy znany z muzyki organowej Bach. Utwory klasyczne aranzowane na gitarę elektryczną stanowią niezłą kopalnie ćwiczeń i zagrywek. Są też źródłem ciekawych rozwiązań harmonicznych. Poza tym, ćwiczenie tylko i wyłącznie gam, skal i areggiów jest bardzo efektywne, ale i z czasem nudne. Co więcej grając znane kawałki mistrzów skrzypiec jest niezłym wyzwaniem oraz wygląda bardzo efektownie.

Pierwszym przykładem, od którego można zacząć naukę jest fragment solówki Kirka Hammetta z kawałka "Creeping Death". Jest to przykład sweepu przez trzy struny, zaczynając od G porzez H do E:


3 2 1 4 1 2 3
------12-17p12--------------12-17p12--------------12-17p12---------------|--------
---13----------13--------13----------13--------13----------13------------|--------
14----------------141414----------------141414----------------14~~~~~~~~-|--------
-------------------------------------------------------------------------|--------
-------------------------------------------------------------------------|--------
-------------------------------------------------------------------------|--------

Opalcowanie w tym przypadku jest takie, jak w standardowym graniu tzn. na jeden próg przypada jeden palec.

Kolejnym przykładem wartym uwagi jest ten zaczerpnięty z utworu Jana Sebastiana Bacha "Allero a-moll":

3 1 1 1 4 1 1 3 3 1 2 1 4 4 2 1
------5-8-------------4-7-------|-------|-----------------------------------------
----5-----5---------5-----------|----/--|-----------------------------------------
--5---------5-----4-------7-5-4-|-O-/---|-----------------------------------------
7-------------7-6---------------|--/-O--|-----------------------------------------
--------------------------------|-/-----|-----------------------------------------
--------------------------------|-------|-----------------------------------------

Ta zagrywka jest już trudniejszym przykładem, ponieważ mamy tu do czynienia ze sweepem przez 4 struny. Poza tym należy zwrócić uwagę na zmianę pozycji, co jest bardzo ważnym elementem, bo aby zagrać solo ze sweepem należy płynnie zmienić pozycje. Sprawa opalcowania wygląda tak, że w drugiej części tej zagrywki należy zastosować tzw. chwyt "barre". Pierwszy palec lewej ręki kładziemy na progu IV, a V załatwiamy palcem trzecim. Ten sam chwyt trzeba wykorzystać również w pierwszej części.

Kolejnym, już bardziej zaawansowanym przykładem na opanowanie tej techniki, jest następny fragment tego utworu. Brzmi, i co ważne wygląda, bardzo efektownie, ale pod warunkiem płynnej zmiany pozycji i poprawnego opanowania opalcowania. Tu nasuwa się mała wskazówka - najpierw dobrze naucz się fragmentu na pamięć, dobrze opanuj opalcowanie. Dopiero wtedy można pracować nad szybkością, która jest ważnym elementem w opanowaniu gry solowym.

3 1 1 4 2 2 1 4 3 2 1 4 3 3 1 4 3 2 1 3 1 4 2 1 1 2 3 2 2 2 3
--------------------------------|-------0-----------0---------------------|-------
----5-8-6-----------3-6-5-------|-----1---3-1---------0-------------------|-------
--5-------5-4-----4-------4-2---|---2---------4-2-1-----1-----------------|-------
7-------------7-5-------------5-|-3-----------------------2-3-0-2---0-----|-------
--------------------------------|---------------------------------2---2-3-|-------
--------------------------------|-----------------------------------------|-------

Bardzo efektowny przykład, ale trzeba popracować nad częstą zmiana pozycji.

Kolejnym ćwiczeniem do opanowania jest trochę zmodyfikowany fragment z kawałka Joe Satrianiego "Crushing Day". Przy okazji tego fragmentu ćwiczymy też rozciągliwość palców:

4 2 1 4 1
-------10-15p10-------8-13p8-------10-15p10-------8~~~~~~--------------------------
----12-------------10-----------12-------------10----------------------------------
-14-------------12-----------14-------------12-------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------

Nie sposób pominąć też zagrywek charakterystycznych dla Yngwie Malmsteena. Oto kilka fragmentów wyciągniętych z solówek tego herosa gitary oraz ćwiczeń bazowanych na skalach używanych przez szybiego Szweda:

sl.
---------14----------------14-17p14----------14-/21~~~~~~-------------------------
------14----14----------14----------14----14--------------------------------------
---14----------14----14----------------14-----------------------------------------
16----------------16--------------------------------------------------------------
----------------------------------------------------------------------------------
----------------------------------------------------------------------------------

Opalcowanie jest w tym przypadku standardowe - trzeci palec na XVI progu, a potem barre na XIV.

3 1 1 1 1 3 2 3 3 3 2 1 1 1 1 3 3 2 3 1
------2-5----------------9--14---------|---------17-14-------------------9-5------
----2-----7-----------10-------14------|------19-------14-------------10-----7----
--2---------6------11-------------14---|---18-------------14-------11----------6--
4-------------7-11-------------------16|19-------------------16-11---------------7
---------------------------------------|------------------------------------------
---------------------------------------|------------------------------------------


------|---------------------------------------------------------------------------
------|---------------------------------------------------------------------------
------|---------------------------------------------------------------------------
4~~~~~|---------------------------------------------------------------------------
------|---------------------------------------------------------------------------
------|---------------------------------------------------------------------------

W miarę osiągania płynności w graniu sweepów należy przechodzić do coraz trdniejszych zagrywek. Ta charakteryzuje się tym, że wymaga częstych zmaian położenia lewej ręki na gryfie, ale dla chcącego nic trudnego.

Oto pierwsze arpeggio z prawdziwego zdażenia. Tutaj akordy F i E zagrane przez pięć strun:

4 3 1 2 1 4 1 4 1 2 1 3 4
--------5-8p5---7p4-----------|---------------------------------------------------
------6-------------5---------|---------------------------------------------------
----5-----------------4-------|---------------------------------------------------
--7---------------------6-----|---------------------------------------------------
8-------------------------7---|---------------------------------------------------
----------------------------0-|---------------------------------------------------

Właśnie dzięki tego typu ćwiczeniom osiąga się płynność i synchronizację ważną w graniu sweepów. Potem możemy zaszokować kumpli machając reką przez sześć czy pięć strun tak, jak w tych przykładach. Pierwszy, to rozłożony akord A-dur w piątej pozycji:

1 4 3 3 2 1 1 4
------------5-9-5-----------|-----------------------------------------------------
----------5-------5---------|-----------------------------------------------------
--------6-----------6-------|-----------------------------------------------------
------7---------------7-----|-----------------------------------------------------
----7-------------------7---|-----------------------------------------------------
5-9-----------------------9-|-----------------------------------------------------

To samo tyle, że w tonacji molowej:

------------5-8-5-----------|-----------------------------------------------------
----------5-------5---------|-----------------------------------------------------
--------6-----------6-------|-----------------------------------------------------
------7---------------7-----|-----------------------------------------------------
----7-------------------7---|-----------------------------------------------------
5-8-----------------------8-|-----------------------------------------------------

Na koniec jeszcze kilka efektownych przykładów arpeggio:

1 4 3 3 3 1 4
----------5-9------------|-17-14-------14-----------------------------------------
--------7-----7----------|-------15-------15-------15-----------------------------
------7---------7--------|----------14-------14-------14-------14-----------------
----7-------------7------|----------------------16-------16-12----16-12----16-12--
5-9-----------------9-5--|----------------------------------------------12------12
-------------------------|--------------------------------------------------------


---------------------------------|-------------5---5-9-5-9-|----------------------
---------------------------------|-------------------------|-------------------17-
---------------------------------|---------6-9---9---------|----------------16----
---12----------------------------|-------7-----------------|----------14-17-------
------12-------12----------------|-----7-------------------|-------14-------------
14-------14-10----14-10-9-10~~~~-|-5-9---------------------|-12-15----------------


15-19-15-------15----------|-15-14------------------------|-----------------------
---------17-------17-------|-------15---------------------|-----------------------
------------16-------16----|----------14-12-11------------|-----------------------
------------------------17-|-------------------12---------|-----------------------
---------------------------|----------------------12-10-9-|-----------------------
---------------------------|------------------------------|-----------------------